Białystok - miasto wschodu i zachodu

Jedenaste co do wielkości miasto w Polsce, spośród 875 obecnie istniejących, legendarnie swoje dzieje wiąże z rokiem 1320 i księciem litewskim Giedyminem. Książę ów, odpoczywając nad puszczańskim strumieniem po pogoni za turem , miał powiedzieć: "Czysty biały stok. Można by nad nim zbudować dwór myśliwski albo i wieś założyć".
"Biały Stok" to tyle co "Biały Strumień", który nadal jest widoczny w krajobrazie miasta.
Historyczne dzieje tej osady wiążą się jednak dopiero z rokiem 1514, kiedy została ona założona przez Mikołaja Raczkiewicza. Aż do XVIII wieku Białystok był wsią, zmieniającą często swoich właścicieli. W roku 1659, za zasługi wojenne, miejscowość otrzymał hetman polny Stefan Czarniecki. Jego córka, Aleksandra, wniosła tę wieś w posagu do rodu Branickich herbu Gryf. Odtąd (1685 r.), przez blisko 86 lat, Białystok był ich własnością. Za rządów rodziny osada otrzymała prawa miejskie (1749) i przeżyła swój "złoty wiek". Parkowo-pałacowa rezydencja, wybudowana w XVIII wieku, dała podstawę do określenia tego miasta "Wersalem Podlaskim".
Po III rozbiorze Polski Białystok znalazł się pod pruskim zaborem, a następnie, od 1807 roku, był miastem carskiej Rosji. W drugiej połowie XIX w. stał się znaczącym ośrodkiem przemysłu włókienniczego, zyskując miano "Manchesteru Północy". W owym okresie prosperity urodził się Ludwik Zamenhof, najbardziej znany obywatel Białegostoku, lekarz i poliglota, twórca międzynarodowego języka esperanto.
W okresie II Rzeczypospolitej Białystok awansował do rangi miasta wojewódzkiego, jednak zaniedbanego, o chaotycznej zabudowie, wśród której przeważały drewniane budynki. Mimo powstania kilku znaczących wówczas obiektów, zwiększenia jego powierzchni i wzrostu liczby ludności do ok. 100 tys. , nie odgrywał on znaczącej roli w kraju.
W wyniku II wojny światowej i okupacji - najpierw sowieckiej, a  później niemieckiej - zginęło aż 60 tys. mieszkańców, a samo miasto w 90 proc. uległo zniszczeniu. Po roku 1945 szybko je odbudowano. Stało się ono ważnym ośrodkiem handlowym, przemysłowym, naukowym i kulturalnym regionu wschodniej Polski.
Herb Białegostoku, obrazujący godło dawnej Rzeczypospolitej Obojga Narodów - polskiego Orła Białego i litewskiej Pogoni - niewątpliwie oddaje historyczny i współczesny charakter aglomeracji. Miasta pełnego kontrastów, stykania się kultur i mentalności ludzi Wschodu i Zachodu, które wnosili kiedyś Żydzi, Białorusini, Rosjanie, Polacy i Niemcy. Ślady tych kultur widoczne są i dziś w postaci kościołów katolickich, cerkwi, muzułmańskich domów modlitewnych - nadal funkcjonujących, poza nieczynnymi już żydowskimi synagogami. Społeczności te - pod kierownictwem Krzysztofa Jurgiela, obecnego prezydenta miasta i posła na Sejm III Rzeczypospolitej - kształtują nowy obraz Białegostoku.

Bialystok- the eleventh largest of the 875 cities in Poland, according to a legend was founded in 1320 when a Lithuanian prince Giedymin, was resting after an auroches chase by "a clear, white stream" and thought, "I could build a hunting lodge or village here".
Bialystok means 'white stream' in Polish and the stream still runs through the city.
The recorded history of Bialystok dates back to 1514, when Mikolaj Rackiewicz founded a settlement there. Up to the 18th c. Bialystok was a village with many different owners. In 1659, Stefan Czarniecki a great chancellor was granted Bialystok for his military services. His daughter Anna passed the town with her dowry to the Branicki family, coat of arms Griffin. Starting in 1685, the town was owned by the family for over 86 years. During their rule the village was granted town rights (in 1749) and experienced its golden age. The Branicki family palace was built in the 18th c. and thanks to the splendid residence Bialystok was called "Wersal Podlaski" (Podlaski Versaille).
After the third partition of Poland, Bialystok remained under Russian rule and in 1807 became one of Tsarist Russian towns. In the second half of the 19th c. Bialytstok was an important centre of the textile industry and was even called 'the Manchester of the North'.
At the time of the town's greatest prosperity, Ludwik Zamenhof was born, the most eminent inhabitant of Bialystok, a doctor and a polyglot, the creator of the international language Esperanto.  At the time of the Second Republic, Bialystok was a provincial town; however it was dilapidated and chaotic, with mainly wooden architecture. Although it had a few conspicuous buildings and was spread over a large area with a population of 100 thousand, it did not play any important role. As the result of the Second World War, and Soviet and German occupation, 60 thousand people were killed and 80% of the town was completely destroyed. The town was rebuilt after 1945 and became a significant commercial, industrial, scientific and cultural centre in Eastern Poland.
The crest of Białystok - the Polish white eagle and the Lithuanian Pogon, which was an emblem of  Rzeczpospolita Obojga Narodow- undoubtedly reflects the modern character of the urban area. Bialystok is a city of contrasts, as well as mergers of cultures of the East and the West. The city has been first dominated by Jews, then Belarussians, Russians, Poles and Germans. The traces of these cultures can be still seen in Catholic and Orthodox churches, mosques and synagogues, the latter no longer serving their purpose. The minority groups in Bialystok are united under the leadership of Krzysztof Jurgiel, the present mayor and a member of Parliament- creating a new image of Bialystok.

Andrzej Zarzycki