 |
 |
 |
 |
|
Z brzegu na brzeg Wisły |
|
|
|
Do budowy pierwszego stałego mostu na Wiśle w Warszawie zaczęto przymierzać się w 1567 r. za sprawą króla Zygmunta II Augusta. Choć budowano "w
ciemno" - bez żadnych projektów technicznych, o przedsięwzięciu rozpisywali się ówcześni kronikarze, a poeci niejedną fraszkę zgrabną ułożyli. Tenże most (naturalnie drewniany), jeszcze nie ukończony, skrócił szlachcie
drogę na ceremonie pogrzebowe po śmie-rci króla. Most do pełnego użytku oddano dopiero w 1603 r. Gdy 260 lat później (1859) przystąpiono do budowy mostu z prawdziwego zdarzenia, zwanego Aleksandryjskim, prasa
codzienna milczała. Okazuje się, że most może mieć także wydźwiękĽpolityczny - lata 60. XIX wieku, okres niepokojów, powstania styczniowego i reperkusji nie sprzyjały wychwalaniu polskich dokonań. A jednak do dziś
zachowało się imię twórcy i projektanta Stanisława Kierbedzia, który ponownie patronuje mostowi po odbudowie z wojennych zniszczeń (wykorzystano wówczas stare filary, a most nazwano Śląsko-Dąbrowskim jako podziękowanie
dla "daru górników i hutników z Zagłębia Śląskiego i Dąbrowskiego dla zniszczonej stolicy") i remoncie w latach 90. Dziś Warszawa ma kilka mostów. Wśród nich najładniejszy, z neorenesansowymi elementami -
Poniatowskiego (wzniesiony w latach 1903 - 13), poszerzony do 26 metrów w latach 60. Wkrótce rozpocznie się budowa mostu Siekierskiego, niezwykle okazałegoĽ Tymczasem oddano już do użytku najdłuższy w Polsce most
żelbetonowy - w Wyszogrodzie, gdzie wcześniej stał
najdłuższy w Europie most drewniany liczący 60 przęseł. Na pamiątkę zostawiono dwa - jako molo widokowe. Budowa mostów stalowych na Wiśle przypadła przede wszystkim na drugą po
łowę XIX wieku, a wiązała się z rozwojem dróg żelaznych i przemysłu. Mosty skracały drogę przewozu produktów i skutecznie łączyły z sobą odległe rejony kraju. Stąd kolejowe mosty na linii Katowice - Zwardoń (pod
Goczałkowicami, o długości 88 m) i na linii Mysłowice - Oświęcim (dł. 175 m). Aż do 1920 r. pierwszym w kolejności mostem na Wiśle w jej górnym biegu był wybudowany w 1888 r. most pod
Skoczowem. Nieco wcześniej powstał most kolejowy w Krakowie: stalowy, 5-przęsłowy, o całkowitej długości 190 m.Dziś Kraków ma kilka mostów spinających brzegi Wisły Mostów w
środkowym biegu rzeki było znacznie mniej. |
|
 |
 |
|
 |
|
 |
|
|
|
M.in. w 1916 r. zaczęto stawiać most drogowy we Włocławku (dł. 676 m), który ostatecznie do użytku oddano w 1921 r. Krótszą historię ma most imienia Legionów Józefa
Piłsudskiego w Płocku, wybudowany w 1938 r. (drogowo-kolejowy o długości ok. 650 m).Budowla była wielokrotnie remontowana. W 1991 r. zawiązał się w Płocku społeczny komitet, który miał przyspieszyć remont mostu i
wesprzeć ideę budowy nowej przeprawy przez Wisłę. Na razie na ten drugi most zbierane są funduszeĽmocy ustawy kompetencyjnej koszty budowy drugiej przeprawy mostowej dla Płocka, szacowane na 520 mln złotych, zostały
całkowicie przerzucone na barki lokalnej społeczności. Sfinansowanie tak kosztownego przedsięwzięcia wyłącznie z budżetu gminy Płock jest i jeszcze długo będzie niemożliwe. . Tymczasem mimo obietnic
kolejnych ekip rządzących, płocka inwestycja nadal czeka na wpis do budżetu państwa, chociaż jest gotowy projekt techniczny i trwa wykup gruntów pod drogi dojazdowe. Wobec wyczerpania wszelkich możliwości wpłynięcia na
decyzje na szczeblu centralnym Prezydent Płocka zdecydował się wystosować apel o publiczną zbiórkę pieniędzy na budowę drugiego mostu. To akt determinacji wobec braku odzewu na "płocki problem", chęć ukazania jego
ogromnej wagi dla rozwoju miasta i regionu, a zarazem próba stworzenia społecznej koalicji, wspartej autorytetem parlamentarzystów, ludzi nauki i biznesu, samorządowców. W dolnej Wiśle najwcześ-niej, bo w 1855 r.
wybudowano mosty drogowo-kolejowe pod Tczewem (do dziś most w tym mieście zawiera w swojej konstrukcji elementy swojego dawnego poprzednika i stąd podlega szczególnej ochronie) i w Malborku (nad Nogatem). W latach
1870-1873 powstał most w Toruniu o długości 972 m, z 5 przęsłami o rozpiętości 97,3 m każde. W 1893 r. oddano do użytku najdłuższy most na Wiśle: pod Fordonem przy ujściu Brdy, o długości 1325 m, z 18 przęsłami,
istniejący do dzisiaj! 1092 m miał most w Grudziądzu, wybudowany w latach 70. XIX wieku. Każdy most na Wiśle to niekiedy długa i zawsze ciekawa historia, efekt myśli technicznej i wysiłku wielu ludzi. |
|