Z rąk do rąk

W naszym przewodniku po Polsce, jakim niewątpliwie jest "Panorama", przyszła kolej na Świdnicę, 65-tysięczne miasto położone u podnóża Gór Sowich, na Przedgórzu Sudeckim.
Rzadko się zdarza, by trudno było dokładnie określić datę powstania jakiejś miejscowości, ale tak właśnie jest w przypadku Świdnicy. Najprawdopodobniej wszystko zaczęło się od klasztoru cystersów i schroniska dla pielgrzymów w roku 1220. Historycy są różnego zdania, wydaje się jednak, iż przełomowym momentem była bitwa z Mongołami, jaką w 1241 r. stoczył Henryk Pobożny pod Legnicą i po której cała okolica podzielona została na odrębne królestwa, sama zaś Świdnica stała się w roku 1250 prawdziwym miastem. Nie zachował się jednak żaden akt lokacyjny, który by to potwierdzał.
Miasto początkowo należało do księstwa wrocławskiego i posiadało dwa ważne przywileje rozwojowe, tzw. prawo szrotu i prawo mili. W 1290 r. Świdnica miała już mury miejskie z sześcioma bramami, kwitło w niej rzemiosło i handel, stała się wreszcie stolicą całego księstwa.
 Pod koniec XIV w. miasto przeszło pod panowanie czeskie i zaczął się długi okres jego rozwoju. W 1471 r. funkcjonowało w nim 47 cechów rzemieślniczych, prawie 300 domów miało prawo warzenia piwa, organizowano wielkie targi bydła i chmielu.
W 1526 r. cały Śląsk, w tym Świdnica, przeszedł pod panowanie Habsburgów. Był to w dziejach tej ziemi okres burzliwy. Najpierw wojna trzydziestoletnia (1618-48) spustoszyła cały Śląsk, potem wojna śląska etc. W konsekwencji, w 1740 r. wszystko znalazło się pod panowaniem pruskim, samo zaś miasto zamieniono w twierdzę.
 Jednakże to przechodzenie z rąk do rąk miało też swoje zalety. Przeplatała się kultura i tradycja kilku europejskich narodów, Czechów, Węgrów, Austriaków, Prusów, o Polakach już nie wspominając, a każdy z nich pozostawiał po sobie cenne pamiątki, choćby w miejscowej architekturze. Dzisiejszy turysta powinien koniecznie zobaczyć choćby gotycki kościół św. Stanisława i Wacława z XIV w., z najwyższą na Śląsku, 103-metrową wieżą, kościół ewangelicki św. Trójcy wzniesiony w latach 1652-57, ratusz z początku XVI w., wielokrotnie przebudowywany i łączący w sobie elementy architektury

gotyckiej, renesansowej i barokowej, barokowy kościół św. Józefa czy kościół św. Krzyża z tej samej epoki. Po dawnym zespole obronnym pozostała też kaplica św. Barbary i in. Starczyłoby tych pamiątek na dużo większe miasto, ale tym większy pożytek dla tych, którzy zdecydują się na Świdnicę.

From Hand to Hand

In our guide to Poland, which Panorama certainly is, it is time to visit Świdnica, a town of 65 thousand located at the foot of the Sowie Mountains in the Sudetan Foothills.
 Rarely is it difficult to precisely determine the date that a town was founded, but this is exactly the case with Świdnica. Most likely everything began with a Convent and shelter for pilgrims in 1220. Historians are of various opinions, however, it appears that a battle against the Mongols that occurred in 1241 was a critical moment. Henryk Pobożny fought at Legnica and after this battle the entire area was divided between two separate kingdoms, while

Świdnica itself became a real town in 1250.  But no founding act has survived that would confirm this fact.
 In the beginning, the town belonged to the Princedom of Wrocław and experienced two important privileges conducive to its development.  By 1290, Świdnica had city walls and six gates, crafts and trade were blossoming, and it had become the capital of the entire princedom.
 At the end of the 14th century the city was under Czech control and a long period of growth began.  In 1471, there were 47 trade guilds in operation, nearly 300 homes had the rights to brew beer, and large cattle and hops fairs were organized.
In 1526, all of Silesia, including Świdnica, came under Habsburg rule.  It was a turbulent time in the history of these lands. First, came the thirty-years' war (1618-1648) ravaged all of Silesia, followed by the Silesian War, etc.  As a consequence, in 1740 everything was controlled by the Prussians, and the town itself was turned into a fortress.
Changing from one hand to another had its advantages, however.  The culture and tradition of several European nations mingled: Czechs, Hungarians, Austrians, Prussians and Poles, not to mention that each of them left valuable tokens, especially in the town's architecture.  Tourists today should be sure to see the Gothic Church of St.s Stanislav and Vaclav from the 14th century, with the highest tower in Silesia, standing 103 meters tall; the evangelical church of the Holy Trinity built from 1652-57; the town hall from the beginning of the 16th century, renovated numerous times and combining Gothic, Renaissance and Baroque architectural elements; the Baroque church of St. Joseph; or the Church of St. Christopher from the same era.  One remaining element of the former defensive works is the chapel of St. Barbara, but there are other interesting sites, as well.  This number of cultural monuments would suffice for a large city, but this is all the more advantageous for those who decide to visit Świdnica.
(m.d.)