Racibórz - pierwsze miasto w Europie

Spośród polskich gmin troszczących się o środowisko naturalne gmina Racibórz wyróżnia się szczególnie - jako pierwsza w Europie wdrożyła System Zarządzania Środowiskowego według  normy ISO 14001, którego podstawowym zadaniem jest wspomaganie prac nad ochroną środowiska oraz zapobieganie zanieczyszczeniom. By skutecznie realizować politykę proekologiczną, pracownicy samorządu lokalnego od dawna uświadamiają mieszkańcom gminy, a szczególnie dzieciom szkół podstawowych, m.in. potrzebę segregacji odpadów, oszczędzania zasobów naturalnych czy nabywania towarów i us

ług "przyjaznych dla środowiska". W tym celu były inicjowane akcje związane z pogłębianiem wiedzy o środowisku poprzez festyny i konkursy, takie jak: "Chroń las i zbieraj makulaturę", "Chomikuj baterie" czy "Zbieramy butelki plastikowe". W zeszłym roku zostały rozpowszechnione informatory o postępowaniu z odpadami komunalnymi, a mieszkańcom domków jednorodzinnych dostarczono ulotki objaśniające skutki spalania opakowań plastikowych w piecach do tego celu niedostosowanych oraz niewłaściwego postępowania z opakowaniami po nawozach sztucznych i środkach ochrony roślin. Aby umożliwić segregację odpadów, gmina zakupiła specjalne pojemniki, do których zbierane są wyselekcjonowane śmieci, takie jak: makulatura, opakowania szklane oraz plastikowe. Kontenery do zbiórki surowców wtórnych są ustawione na osiedlach mieszkaniowych oraz przy placówkach handlowych. Na zakup 190 pojemników wydano ponad 182 tysiące złotych. W gospodarstwach domowych w zabudowie jednorodzinnej z kolei opakowania plastikowe zbierane są do specjalnych worków foliowych. Ich dostawa i wywóz zgromadzonych w ten sposób odpadów są finansowane przez gminę. Zakład Usług i Higieny Komunalnej natomiast zaadaptował halę magazynową na potrzeby segregacji opakowań szklanych, a obecnie planuje przystosowanie kolejnej hali do uruchomienia linii sortowniczej opakowań plastikowych i makulatury.

By dorównać standardom europejskim, w wytypowanych punktach prowadzona jest także zbiórka przeterminowanych leków, baterii czy akumulatorów, wprowadzony został usystematyzowany odbiór świetlówek i tonerów, jak również prowadzone są działania na rzecz właściwego zagospodarowania olejów.
 Gmina stara się także ograniczyć emisję zanieczyszczeń: partycypuje więc w kosztach modernizacji systemu ogrzewania oraz zdecydowała, by autobusy Przedsiębiorstwa Komunikacji Miejskiej w Raciborzu, stolicy Euroregionu Silesia, jeździły na ekologicznym paliwie produkowanym z rzepaku, sprowadzanym do miejscowych stacji paliw z Czech. Tym samym Racibórz można określić prekursorem wdrażającym w naszym kraju paliwo ekologiczne, które nie dość, że zawiera o 30 procent siarki mniej niż tradycyjne paliwa, jest też odnawialne i o 15 procent tańsze (używając paliwa Bio N, PKM zaoszczędzi od 60 do 70 tysięcy złotych rocznie). I warto zaznaczyć - aby przejść z paliwa tradycyjnego na ekologiczne, nie były potrzebne zmiany konstrukcyjne w autobusach. Teraz spaliny przeszkadzają tylko tym raciborzanom, którzy nie lubią zapachu placków ziemniaczanych - taki bowiem aromat pozostawia po sobie przejeżdżający autobus. Jest jeszcze

jedna zaleta tego rozwiązania: dzięki pojazdom zasilanym rzepakiem łatwiej ochronić np. unikatowe dęby o 4-metrowym obwodzie, jary, stawy i źródła, które podziwiać można w lesie komunalnym Obora. Powstające tu właśnie Arboretum Bramy Morawskiej o powierzchni 163 ha podzielone zostanie na dwie części: 35-hektarowy ogród, gdzie powstaną kolekcje roślin, szklarnie, centra wystawiennicze, punkty sprzedaży i ośrodki dydaktyczne, oraz część przyrodniczo-krajobrazową z fragmentami naturalnej przyrody.