JAROSŁAW - spoglądając w stronę źródeł muzyki

Festiwal Muzyki Dawnej "Pieśń Naszych Korzeni", który odbywa się w Jarosławiu w ostatnim tygodniu sierpnia każdego roku, jest od lat miejscem żywej, owocnej dyskusji nad źródłami muzyki i, szerzej - całej naszej kultury. Sens i znaczenie festiwalu można było zrozumieć już pierwszego wieczoru. Przed oczami publiczności rozegrał się dramat liturgiczny "Ludus Danielis" z XIII w. Historia o proroku Danielu przedstawiona została przez Scholę Teatru Wiejskiego Węgajty. Zrezygnowano ze światłą elektrycznego, mikrofonów i wszystkich wynalazków współczesnej techniki. Nie był to więc koncert, lecz wydarzenie o charakterze sakralnym. Marokański Al Assala to zespół wykonujący pieśni samaa - pieśni mistycznych bractw islamskich sufi, których zadaniem jest pomoc szukającym prawdy w usłyszeniu Boga.

Według dyrektora artystycznego festiwalu Marcina Bornusa- -Szczycińskiego jeszcze kilkaset lat temu tradycja muzyczna była wspólna dla wielu kultur zamieszkujących Europę i wybrzeża Morza Śródziemnego. Dlatego też pragnąc odtworzyć naszą własną muzykę sprzed tysiąca lat, musimy zwrócić się do tych kultur. Być może w połowie I tysiąclecia muzyka chrześcijańska była bardziej podobna do śpiewu samaa, a powstająca wówczas tradycja muzułmańska czerpała wiele z kultury chrześcijańskiej. Średniowiecze było epoką wielobarwną, w której kultura rozwijała się wielowątkowo - sztuka monastyczna, dworska czy ludowa przenikały się nawzajem, nie gubiąc jednocześnie swojej odrębności. Koncert włoskiego zespołu La Reverdie zaprezentował dramat liturgiczny "Historia Sancti Eadmundi". W historię św. Edmunda (życie, męczeńska śmierć oraz cuda) wpleciono elementy narracji w języku staroangielskim. Potwierdziło to tezę o wielonurtowości i niejednoznaczności początków naszej kultury. Stałym elementem jarosławskiego festiwalu jest poszukiwanie wspólnych korzeni kultur uważanych za odmienne, co pozwoliło na występ zespołu Mudejar. Mudejar jest to kultura powstała w wyniku fuzji elementów islamskich i zachodnioeuropejskich na terenie Andaluzji w okresie rekonkwisty. Swoje odzwierciedlenie znalazła w architekturze, wspaniale łącząc gotyckie założenia z arabską ornamentyką, w poezji i muzyce. Na festiwalu zaprezentowano m.in. "Codex Calixtinus", który w ubiegłym roku prezentowany był we wszystkich europejskich stolicach kultury oraz, chyba po raz pierwszy w Polsce, nieszpory prawosławne w wykonaniu rumuńskiego chóru z klasztoru Stavropoleos.
Jacek Neumann - jeden ze znawców i stały gość kolejnych edycji festiwalu stwierdza: "Lata przygotowań uczyniły publiczność festiwalową gotową na przyjęcie nawet najbardziej radykalnych wyzwań. W Jarosławiu bowiem jedno tylko nigdy się nie pojawia - nuda i rutyna". Już za rok dziesiąta jubileuszowa edycja festiwalu. Nie trzeba udowadniać, że będzie to unikalne wydarzenie nie tylko w mieście, ale i w Polsce.

 
The Song of Our Roots Ancient Music Festival held annually in Jarosław in the last week of August, is the scene of a lively discussion on the origins of music and culture as a whole. This year, the meaning of the Festival was conveyed directly during the first night. The audience was presented with Ludus Danielis, a 13th century liturgical drama about the Prophet Daniel, performed by Schola of the "Węgajty" Village Theatre. There were no electric lights, microphones or any other modern technical devices. It was not a concert - it was a sacral event.
The Festival also presented Al Assala, a group from Morocco that performs Samaa, songs of the Sufi, a mystical Islamic organization trying to help people seek the truth by listening to God. According to Marcin Bornus-Szczyciński, the artistic manager of the Festival, several centuries ago, musical tradition was shared by many cultures throughout Europe and the coast of the Mediterranean Sea. Therefore, if we wish to recreate our own music from a thousand years ago we should pay attention to all these cultures. It is possible that in the first half of the first millennium, Christian music was more like Samaa songs and the early Muslim tradition was inspired by the already existing Christianity. The Middle Ages was a period when numerous trends and culture developed in many directions. Monastic, courtly and folk art influenced each other, but at the same time, remained independent. The Italian La Reverdie group performed Historia Sancti Edmundi, a liturgical drama about the life, miracles and death of St Edmund. The story included elements of narrations in Old English, which confirmed the theory of the multidimensional and ambiguous beginnings of our culture. The search for common origins of various cultures is a regular feature of the Festival in Jarosław. To prove this, the organizers of the Festival invited a group called Mudejar. Mudejar is the name of a culture that merged Muslim and Western European elements in Andalusia during the reconquista. It was reflected very well by Andalusian architecture, a combination of gothic construction with Arabic ornaments. The Festival also presented the Codex Calixtinus, successfully performed throughout cultural capitals of Europe last year and, for the first time in Poland, the Orthodox Vespers by the Romanian choir of the Stavropoleos Monastery.
"After years of preparation, the Festival Audience is able to accept even the most radical challenges. The only thing that is not present in Jarosław is boredom and routine," says Jacek Neumann, a well-known expert and regular guest of the Festival. Next year, the Festival will celebrate its tenth anniversary and it is obvious that it will be an exceptional event not only for Jarosław, but also for the whole country.