SUWAŁKI XXI wieku

W najnowszej historii Suwałk jest kilka dat wyznaczających rozwój miasta.
We wrześniu 1996 roku utworzono tutaj Suwalską Specjalna Strefę Ekonomiczną, która umożliwia prowadzenie działalności gospodarczej przy uzyskaniu szeregu ulg. Suwałki, widząc korzyści ze współpracy z innymi gminami i miastami, stały się między innymi członkiem Stowarzyszenia Gmin Polskich Euroregionu ,,Niemen" (1996) i członkiem Stowarzyszenia Gmin ,,Wigry:" (1997).

W czerwcu 2000 roku przyjęto do realizacji „Strategię zrównoważonego rozwoju miasta Suwałki do roku 2015". Strategiczne cele rozwoju miasta obejmują tak ważne zagadnienia, jak poprawa warunków zamieszkania i stanu bezpieczeństwa publicznego, tworzenie warunków rozwoju gospodarczego (w różnych dziedzinach życia) oraz tworzenie warunków do rozwoju współpracy międzynarodowej i transgranicznej. Kolejnymi strategicznymi celami rozwoju miasta są: likwidacja niedoborów, modernizacja i poprawa standardu usług infrastruktury technicznej oraz ochrona zasobów przyrodniczych i dziedzictwa kulturowego, a także racjonalne zagospodarowanie przestrzeni miejskiej. Wszelkie działania władz zmierzają zatem do tego, aby Suwałki stały się miastem zrównoważonego rozwoju, o wzrastającej randze w najbliższym otoczeniu, ale i w strukturach ponadregionalnych.

Obecnie realizowane są zadania ,,Wieloletniego planu inwestycyjnego", którego elementy szczegółowo rozpisano i dostosowywano do zmieniającej się koniunktury, bieżącej sytuacji i aktualnych potrzeb miasta, jego mieszkańców, ale też inwestorów i turystów. W Wieloletnim planie inwestycyjnym uwzględniono projekt uregulowania gospodarki wodno- -ściekowej w zlewni jeziora Wigry. Koszt jego realizacji wyniesie ok. 14 mln euro, a w ramach Programu Unii Europejskiej ISPA Komisja Europejska przyznała na ten cel dotację w wysokości 7 mln euro, pozostała część kwoty pochodzić będzie ze środków własnych gminy. „Grupa projektów w zakresie inwestycji: zaopatrzenia w wodę, kanalizacji sanitarnej, oczyszczania ścieków w Suwałkach” obejmuje pięć zadań, mających na celu uporządkowanie gospodarki wodno-ściekowej w mieście i okolicach. Zadania te to m.in. budowa sieci kanalizacji sanitarnej, wykonanie stacji uzdatniania wody, zadania dotyczące monitoringu i zdalnego sterowania pracą 9 przepompowni ścieków. W ramach programu zostanie dokonana modernizacja gospodarki energetycznej w oczyszczalni ścieków, polegająca na zainstalowaniu dwóch agregatów prądotwórczych, wytwarzających równocześnie ciepło i energię elektryczną. Agregaty mają spalać cały biogaz wytwarzany w oczyszczalni ścieków, która będzie użytkować powstałą energię. W grupie projektów znalazły się zatem takie kwestie, jak ochrona wód podziemnych i powierzchniowych (zwłaszcza jezior na terenie Wigierskiego Parku Narodowego) poprzez m.in. likwidację szamb, budowę systemu kanalizacji sanitarnej i poprawę warunków sanitarnych we wsiach leżących w Parku Narodowym.
Suwałki, wykorzystując - zwłaszcza turystycznie - swoje położenie i naturalne zalety środowiska (jego naturalną czystość, bogactwo rekreacyjne lasów i wód, pierwotną przyrodę, harmonijny krajobraz rolniczo-wiejski), działają zarazem proekologicznie..
Efekty dotychczasowych działań proekologicznych w Suwałkach zostały zauważone przez Radę Europy, która uhonorowała miasto w 1993 r. Dyplomem Rady Europy, a dwa lata później Flagą RE. W 1996 roku miasto otrzymało Plakietę Rady Europy, w dowód uznania współpracy Suwałk z innymi miastami europejskimi. Te daty na trwałe wpisały się w kalendarz dokonań Suwałk.